ศรีมาลาเป็นลูกสาวคุณพระพิจิตร เจ้าเมืองพิจิตร  ส่วนคุณนายแม่ชื่อบุษบา  พ่อแม่ศรีมาลาเป็นคนโอบอ้อมอารี เคยช่วยเหลืออุปการะขุนแผนกับนางวันทองไว้เมื่อทั้งสองตกยาก จึงเป็นที่เคารพนับถือของขุนแผนมาก   เมื่อพลายงามลูกชายขุนแผนโตเป็นหนุ่ม พ่อและลูกอาสาสมเด็จพระพันวษากษัตริย์อยุธยา เป็นแม่ทัพไปรบกับเชียงใหม่     พอยกทัพผ่านพิจิตร ก็เลยแวะเข้าไปเยี่ยมเยียนด้วยความเคารพนับถือกันมาแต่ก่อน

พลายงามเห็นศรีมาลาก่อนจะเจอตัวจริงกันเสียอีก  เพราะก่อนเข้าเมืองคืนนั้นก็เกิดฝันเห็นสาวสวย  อย่างที่โบราณเรียกว่า เทพนิมิต คือฝันเพราะเทวดามาดลใจให้รู้เห็นเหตุการณ์ล่วงหน้า

ฝันว่านารีพึ่งรุ่นสาว	ผิวขาวคมคายมิใช่ชั่ว
สองเต้าเต่งตั้งดังดอกบัว	มายืนยิ้มยั่วแล้วเยื้องกราย
พอภิปรายทายทักชักสนิท	นางเบือนบิดทำทีจะหนีหน่าย
ก็ลุกรีบตามติดเข้าชิดกาย	คว้าเข้าเจ้าก็หายไปกับมือ

พลายงามเข้าเมืองพิจิตรก็ตั้งหน้าตั้งตามองหานางในฝัน  เดินเข้าตลาดดูตามถนนหนทางเท่าไรก็ไม่พบ จนกระทั่งมาถึงจวนเจ้าเมือง   พระพิจิตรกับนางบุษบาเห็นเพื่อนเก่ามาหาก็ดีใจ  เรียกลูกสาวออกมาให้ไหว้ขุนแผน   พอพลายงามเห็นสาวน้อยเข้าก็ตกตะลึง  บทรักแรกพบของพลายงามบทนี้ไพเราะจับใจ   เป็นตอนหนึ่งที่นิยมจดจำกันมากในขุนช้างขุนแผน

คนนี้แลแน่แล้วที่เราฝัน	รูปโฉมโนมพรรณหาผิดไม่
น้องเอ๋ยรูปร่างช่างกระไร	ถึงนางในกรุงศรีไม่มีเทียม
ดังดวงจันทร์วันเพ็ญเมื่อผ่องผุด	บริสุทธิ์โอภาสสะอาดเอี่ยม
สองแก้มแย้มเหมือนจะยั่วเรียม	งามเสงี่ยมราศีผู้ดีจริง
ทั้งจริตกิริยามารยาท	ก็ฉลาดไว้วางอย่างผู้หญิง
อ่อนฉะอ้อนเหมือนจะวอนให้ประวิง	จะยิ้มพรายก็พริ้งยิ่งเพราตา
ดูไหนไม่ขัดแต่สักอย่าง	นี่คู่สร้างของเรากระมังหนา
พอแลลอดตลอดรับจับนัยนา	ดังว่าเจ้าจะตัดเอาหัททัย
หญิงอื่นหมื่นแสนที่เคยเห็น	ก็หาจับใจเป็นเช่นนี้ไม่
ถ้าแม้นได้ร่วมรักสักอึดใจ	จะตายไปก็ไม่คิดสักนิดเดียว

ไม่ใช่พลายงามฝ่ายเดียวที่ถูกศรกามเทพปักอกนะคะ  ศรีมาลาเองก็เกิดรักแรกพบเหมือนกัน แต่ต้องเก็บกลั้นไว้ไม่ให้ใครเห็น เพราะกุลสตรีไทยถูกขนบธรรมเนียมประเพณีบังคับ ไม่ให้แสดงออกว่าพอใจผู้ชายคนไหน  จึงได้แต่นอนรำพึงอยู่คนเดียว    บทครวญของศรีมาลานับว่าตีแผ่อารมณ์ผู้หญิงออกมาจากส่วนลึกในหัวใจ โดยเฉพาะตอนที่ว่า

อกน้องยากนักด้วยเป็นหญิง	ต้องซ่อนรักหนักนิ่งอยู่กับที่
แม้นเป็นชายพ่อพลายเป็นสตรี	ค่ำวันนี้เป็นตายจะหมายไป

ก็เป็นอันว่าใจตรงกันกับฝ่ายชาย   พอถึงคืนนั้นพลายงามก็ลอบเข้ามาหาถึงในห้อง  ตามแบบชายไทยรุ่นเก่าที่นอกจากไม่จำเป็นต้องซ่อนรัก  ยังทำอะไรตามอารมณ์หนุ่มได้ตามใจชอบ ไม่มีขอบเขตจำกัดอีกด้วย

ความในใจของลูกสาวเจ้าเมืองพิจิตรบอกให้รู้ว่าผู้หญิงเป็นฝ่ายมีอารมณ์ปรารถนาได้ไม่แพ้ผู้ชายเหมือนกัน  กวีนิรนามผู้แต่งตอนนี้เป็นใครก็ตามบรรยายใจของผู้หญิงได้เก่งน่าติดตามต่อ  น่าเสียดายว่าสำนวนแต่งของท่านจบลงแค่นี้เอง    พอถึงกรรมการหอพระสมุดช่วยกันแต่งตอนพลายงามเข้าห้องนางศรีมาลา ก็เป็นกรรมการอีกชุดหนึ่ง จึงแต่งให้ศรีมาลาลืมตาขึ้นเห็นหน้าพลายงามเข้าไปหาถึงเตียงนอนก็ตกใจร้องว้ายแล้วสลบไปแบบผู้หญิงขวัญอ่อน   ถ้าแต่งให้ตรงกับนิสัยในบทรำพึงรำพัน  ศรีมาลาอาจจะมีปฏิกิริยาอีกแบบที่น่าทึ่งสำหรับหนุ่มสาวยุคสองพันก็ได้ค่ะ

อย่างไรก็ตาม บทรำพึงของศรีมาลาเป็นที่ติดอกติดใจของคนอ่านสืบต่อกันมา  จึงมีผู้นำไปแต่งเป็นเนื้อร้องในทำนองเพลงไทยเดิมชื่อ "สุรินทราหู"  มีเนื้อตอนหนึ่งว่า

น้องเป็นหญิงยากจริงจริงจะให้เห็น		พ่อก็เป็นชายเลิศประเสริฐศรี
ถ้าตัวน้องเป็นชาย	ตัวพ่อพลายเป็นสตรี	ค่ำค่ำนี้จะไปแนบให้หนำใจ

เนื้อร้องอันแสนรัญจวนใจนี้เองทำให้กวีรัตนโกสินทร์ เนาวรัตน์ พงษ์ไพบูลย์เมื่อครั้งวัยหนุ่มได้แรงบันดาลใจ  ร่ายกลอนอารมณ์หวานหวามขึ้นมาชิ้นหนึ่ง เป็นความในใจของหญิงสาวขณะเล่นซอสามสายเพลงนี้      ชื่อบทว่า "สุรินทราหู" ตามชื่อเพลง

" น้องเป็นหญิงยากจริงจริงจะให้เห็น		พ่อก็เป็นชายเลิศประเสริฐศรี
ถ้าตัวน้องเป็นชาย	ตัวพ่อพลายเป็นสตรี	ค่ำค่ำนี้จะไปแนบให้หนำใจ "
ทอดเสียงแนบแทบว่าหลับตาเห็น		จะเคลิ้มเป็นเช่นนั้นยิ่งฝันใฝ่
เข้าอิงแอบแนบชิดสนิทใน		หอมสไบปนกลิ่นเนื้อเหมือนเจือจันทน์
เคียงพะนอคลอเคล้าเฝ้าไล้ลูบ		จะเวียนจูบเจิมประทับให้หลับฝัน
ตาหนอตามาตื่นจนตื้นตัน		ไม่มีวันว่าจะเห็นให้เป็นจริง
โอ้อกชายหมายแนบอกแอบอก		ให้สะทกสะท้านห้ามความเป็นหญิง
หวานสะอื้นเอื้อนอ่อนฉะอ้อนอิง		เหมือนมนต์สิงเสน่หามาบางเบา
แล้วลงนิ้วเน้นพะนอซอสายสอง		ผันทำนองสายหนึ่งว่าซึ้งเศร้า
โอ้สุรินทราหูรู้ใจเรา		ขอใจเขาเข้าใจในพาที
ค่อยค่อยเอื้อนเหมือนสั่งทั้งสามสาย		ว่าคล้ายคล้ายเพลงซอคลอคันสี
" ถ้าตัวน้องเป็นชาย	ตัวพ่อพลายเป็นสตรี	ค่ำค่ำนี้จะไปแนบให้หนำใจ"