เกษตรกรหัวก้าวหน้าผลิตปุ๋ย-ก๊าซชีวภาพจากมูลสุกร
หน้าที่ 1 - เกษตรกรหัวก้าวหน้าผลิตปุ๋ย-ก๊าซชีวภาพจากมูลสุกร
ขอขอบคุณข้อมูลภายใต้ความร่วมมือของกรมประ สัมพันธ์ และ วิชาการดอทคอม
ที่มา ศูนย์เทคโนโลยีสารสนเทศการประชาสัมพันธ์
www.prd.go.th
หมู...แต่มันไม่หมูอย่างที่คิด เนื่องจากเป็นปัญหาที่ยุ่งยากในการแก้ไขด้านภาวะมลพิษ เพราะมูลสุกรที่ขับถ่ายออกมา และระบายทิ้งจะหมักหมมส่งกลิ่นเหม็นให้แก่ชุมชนเป็นระยะทางหลายกิโลเมตร อีกทั้งน้ำเสียจากโรงเลี้ยงสุกร ถ้าไหลเข้าสู่แปลงนาจะทำให้สภาพต้นข้าว ให้ผลผลิตน้อยหรือไม่ได้เลย อีกทั้งปัจจุบันการใช้พลังงานในฟาร์มและครัวเรือนของเกษตรกรมีความจำเป็นอย่างยิ่ง ทั้งการหุงต้มและน้ำมันเชื้อเพลิงให้แก่เครื่องยนต์จากปัญหาดังกล่าวข้างต้น
นายวิชิตร ช่วยพิทักษ์ เกษตรจังหวัดชัยนาท บอกว่า ปัญหาเบื้องต้นที่กรมส่งเสริมการเกษตร และหน่วยงานที่เกี่ยวข้องได้เพียรพยายามหาแนวทางแก้ไขปัญหาด้วยการนำมูลสัตว์ หรือวัสดุที่เหลือใช้ทางการเกษตรต่างๆ ที่จะต้องทิ้งไปสร้างมลพิษ นำมาใช้เป็นปุ๋ยอินทรีย์ที่มีคุณภาพดี และไม่มีกลิ่นเหม็น นำไปใช้ปรับปรุงบำรุงดิน เพื่อการเกษตรได้ดียิ่งกว่ามูลสัตว์สดที่อาจสร้างก๊าซ ไข่เน่าเป็นพิษต่อรากพืช แนวทางแก้ไขปัญหาดังกล่าว คือ การนำเอาเทคโนโลยีเกี่ยวกับก๊าซชีวภาพแบบโคมคงที่ ซึ่งเป็นบ่อก๊าซชีวภาพขนาดเล็ก มาส่งเสริมให้เกษตรกรนำไปปฏิบัติ โดยรัฐบาลสนับสนุนเป็นเงินทุนร่วมกับเกษตรกร
นางนิสา คุ้มกอง เกษตรกรวัย 35 ปี เกษตรกรชาวตำบลเที่ยงแท้ อำเภอสรรคบุรี จังหวัดชัยนาท บอกว่า ตนได้เข้าร่วมโครงการบ่อก๊าซชีวภาพขนาดเล็กกับกรมส่งเสริมการเกษตร ได้กล่าวถึงการตัดสินใจเข้าร่วมโครงการดังกล่าว เกี่ยวกับมูลสุกรที่มีกลิ่นเหม็น ถูกราษฎรร้องเรียนกับทางหน่วยงานราชการที่รับผิดชอบอยู่บ่อยๆ จึงนับว่าเป็นโอกาสทองที่จะได้รับการแก้ไขปัญหาให้กับชุมชน จากขนาดของฟาร์มที่ไม่ใหญ่มากนักจึงเลือกขนาดของบ่อก๊าซชีวภาพแบบโคมคงที่ ขนาด(50) คิว ได้รับการสนับสนุน45 % ของเงินทุนทั้งหมด คิดเป็นจำนวนเงิน 37,000 บาท แต่ผลที่ได้รับคุ้มค่ายิ่งนักมากกว่าทรัพย์สินที่เป็นเงินลงทุน
นางนิสา ยังเล่าต่อไปอีกว่าประโยชน์ของบ่อก๊าซภาพขนาดเล็ก ได้ก๊าซมาใช้เพื่อเป็นการหุงต้ม และเป็นเชื้อเพลิงของเครื่องยนต์นั้นไม่มีความยุ่งยากเลย การจัดการเหมือนปกติทั่วไป คือ การล้างมูลและสิ่งขับถ่ายของสุกรลงร่องระบายน้ำแล้วปล่อยลงถัง ระวังเพียงเศษหิน ดิน ทราย หรือเศษวัสดุที่ไม่ย่อยสลาย หรืออาจจะทำให้เกิดการอุดตันภายในท่อและทำให้พื้นบ่อตื้นเขินได้และถ้าใช้ น้ำยาฆ่าเชื้อทำความสะอาดพื้นคอก จะต้องระวังไม่ให้ไหลเข้าบ่อหมัก เพราะจะทำให้แบคทีเรียที่ทำให้มูลสุกรเกิดก๊าซในบ่อตายได้ ดึงกากเพื่อเอาตะกอนก้นบ่อออก ทั้งนี้เพื่อป้องกันการอุดตันและทำให้บ่อตื้นเขินเร็ว จึงต้องดึงลิ้นชักในขณะที่บ่อมีความดันสูง เพราะแรงดันก๊าซจะช่วยผลักดันตะกอนก้นบ่อออก ดึงค้างไว้จนกว่าจะได้มูลที่ล้นออกมามีความเหลวไม่หนืดการดึงกากออกควรดึง อย่างน้อยสัปดาห์ละ 1 ครั้ง แต่ไม่ใช่ทุกวัน เพราะมูลสัตว์ในบ่อจะไม่มีระยะเวลาในการหมักทำให้แรงดันลดลง
ก๊าซชีวภาพนั้น ที่ได้มาเพียงพอกับการใช้ในครัวเรือน และเหลือให้เพื่อนบ้านได้ใช้ร่วมกันอีก 1 วัน หลังคาเรือน ประโยชน์ที่ได้รับคือ นำไปใช้ในการหุงต้มประกอบอาหารในครัวเรือน และใช้เครื่องยนต์ดีเซลสำหรับปั่นพัดลมระบายอากาศในโรงเรือนเลี้ยงสุกร ทำให้ประหยัดค่าไฟฟ้าเป็นจำนวนมาก จากอดีตที่เคยจ่ายค่าไฟฟ้าเดือนละ 10,000 บาท เพราะใช้กับพัดลมไฟฟ้าระบายอากาศ ปัจจุบันเหลือเพียงเดือนละ 1,000 กว่าบาทเท่านั้น เพราะต้องใช้กับเครื่องไฟฟ้าในครัวเรือน และหลอดไฟฟ้ากกลูกหมู โดยก๊าซชีวภาพ เพื่อลดต้นทุนการผลิตประโยชน์ที่ได้รับนั้นไม่เพียงพลังงานเท่านั้น
ปัจจุบันกลิ่นเหม็นภายในฟาร์มมีเหลือน้อยมากเหลือเพียงกลิ่นกลิ่นขับถ่ายจาก สุกรที่ออกมารายวันเท่านั้น และกากมูลสุกรที่ได้ก๊าซแล้วจะไม่มีกลิ่นเหม็น เมื่อชักออกจากเครื่องดึงกากแล้วนำไปตากบนมุ้งในลอนตากทิ้งไว้จนแห้งแล้วนำ ไปใส่ไว้ในแปลงนาข้าวหรือไม้ผล ปรับปรุงโครงสร้างของดินให้ดีขึ้น ลดต้นทุนการใช้ปุ๋ยเคมี อัตราที่ใช้ไม่มากเท่าใดนัก ผลผลิตที่ได้รับเป็นที่น่าพอใจ คือไร่ละประมาณ 90 ถัง ต้นข้าวแกร่งทำให้ต้านโรคแมลงจึงทำให้ลดต้นทุนการผลิต แต่รายได้เท่าเดิม แถมสุขภาพร่างกายของสมาชิกในครอบครัวดีขึ้น จากผลที่ได้จากการทดลองใช้ทำให้สมาชิกของกลุ่มเกษตรกรไร่นาสวนผสมต้องการ เครื่องอัดเม็ด เพื่อปรับปรุงคุณภาพของมูลสุกรด้วยการหมักด้วยปุ๋ยน้ำชีวภาพจากรกของสุกร แล้วนำไปอัดเป็นเม็ด สะดวกและง่าย มีคุณภาพดี จำหน่ายให้กับสมาชิกในราคาถูก นำเงินเข้ากลุ่ม เพื่อนำไปใช้หนี้สินกับธนาคารต่อไป รอเพียงหน่วยงานที่เกี่ยวข้องให้กับการสนับสนุนตนเองพร้อมที่จะช่วยเหลือ และสนับสนุนสมาชิกด้วยวัสดุที่มีอย่างเพียงพอ เพราะเห็นว่าชุมชนและสภาพแวดล้อมมีคุณค่าต้องพัฒนารักษาปรับปรุงให้คงอยู่ต่อไป