โลกของหุ่นยนต์

หน้าที่ 1 - โลกของหุ่นยนต์

  บทความโดย : อ.ดร.นัทที นิภานันท์
   ช่วงหนึ่งเดือนที่ผ่านมานี้ ท่านผู้อ่านที่เป็นนักชิมและท่านผู้อ่านที่สนใจทางด้านหุ่นยนต์ อาจจะมีโอกาสได้โคจรมาพบกันเป็นบังเอิญมากขึ้น โดยสิ่งที่เชื่อมโยงผู้อ่านสองกลุ่มนี้เข้าด้วยกันก็คือ ร้านอาหารประเภทปิ้งย่างสไตล์ญี่ปุ่นเปิดใหม่ย่านถนนพระรามสาม ที่นำเสนอตัวเองได้แปลกและแหวกแนวกว่าร้านอาหารอื่นๆ โดยการนำเอาเทคโนโลยีหุ่นยนต์มาใช้งานเป็นพนักงานเสิร์ฟครับ
  การใช้งานหุ่นยนต์ในอุตสาหกรรมอาหารนั้นเป็นเรื่องปรกติครับ
 โดยเฉพาะในภาคการผลิต เช่นการจัดเตรียมวัตถุดิบ การปรุงอาหาร การจัดเรียงสินค้าลง บรรจุภัณฑ์โรงงานต่างๆ นั้นมีการนำหุ่นยนต์มาใช้งานมานานมากแล้ว แต่ผู้เขียนเข้าใจว่า ร้านอาหารที่กล่าวถึงข้างต้นนั้นเป็นร้านแรกที่มีการนำเอาหุ่นยนต์มาใช้งานในการเสิร์ฟอาหาร
ที่ว่าหุ่นยนต์เสิร์ฟอาหารนี่ หมายถึงมีหุ่นยนต์เป็นตัวๆ มีหน้าตา มีแขนสองแขนแต่งตัวเป็นซามูไรญี่ปุ่น เคลื่อนที่ไปมาเพื่อยกอาหารมาส่งให้ถึงโต๊ะเลยทีเดียว แถมบางครั้งหุ่นยนต์พนักงานเสิร์ฟดังกล่าวก็จะมีการเต้นรำตามจังหวะเพลงให้ผู้ที่มาทานอาหารได้รับชมด้วยครับ ในร้านจะมีรางให้หุ่นยนต์ตัวนี้วิ่งไปมา โต๊ะอาหารจะถูกตั้งอยู่ล้อมรอบรางดังกล่าว และมีกระจกกั้นไว้เพื่อป้องกันไม่ให้ผู้ที่มาทานอาหารเผลอเข้าไปขวางทางหุ่นยนต์ การสั่งอาหารก็จะทำโดยการกดเลือกรายการจากหน้าจอสัมผัสที่ติดตั้งไว้ที่โต๊ะอาหาร แล้วหน้าจอก็จะแสดงเวลาคอยว่าอีกกี่วินาทีหุ่นยนต์ถึงจะวิ่งมาเสิร์ฟอาหารให้ครับ
   ประเด็นที่น่าสนใจประเด็นหนึ่งก็คือ หุ่นยนต์ที่เคยอยู่เพียงแต่ในโรงงานนั้น เริ่มเข้ามามีบทบาทในชีวิตประจำวันของคนทั่วไปมากขึ้น ข้อแตกต่างทีเห็นได้ชัดคือ สำหรับหุ่นยนต์ในโรงงานนั้น ผู้ใช้งานจะเป็นผู้ที่มีความรู้ความเข้าใจในตัวหุ่นยนต์ หรืออย่างน้อยก็เคยได้รับการฝึกฝนเกี่ยวกับความปลอดภัยในการใช้งาน แต่เมื่อหุ่นยนต์มาอยู่ในร้านอาหารนั้น ผู้ที่“สัมผัส” กับหุ่นยนต์จะเป็นบุคคลทั่วไปหรือแม้แต่เด็กๆ ที่กำลังอยู่ในวัยอยากรู้อยากเห็น เรื่องที่เราต้องให้ความสำคัญมากๆ คือความปลอดภัยในการใช้งานครับ หุ่นยนต์ที่ร้านอาหารดังกล่าวนั้น เป็นหุ่นยนต์สำหรับงานอุตสาหกรรมจากบริษัท Motoman ซึ่งหุ่นยนต์ตัวดังกล่าวนั้นมีความสามารถทางเทคนิคที่ดีมากครับ เช่น ความแม่นยำในการเคลื่อนที่, น้ำหนักที่สามารถรับได้ หรือ ความเร็วในการเคลื่อนไหว ซึ่งเจ้าตัวความเร็วในการเคลื่อนไหวนี้ ก็เป็นสิ่งที่น่ากลัวครับ ลองนึกภาพหุ่นยนต์เหวี่ยงแขนกลมาโดนตัวเรา มันคงจะเจ็บมากกว่าแขนของพนักงานเสิร์ฟที่เป็นคนธรรมดาแน่นอนครับ
    ทางร้านอาหารดังกล่าวก็ได้ทำการบ้านมาเป็นอย่างดีครับ การนำกระจกมากั้นไว้ระหว่างหุ่นยนต์กับโต๊ะอาหารนั้นก็ช่วยได้70 ปีที่แล้ว นักแต่งนิยายท่านหนึ่ง นามว่า ไอแซก อสิมอฟ ได้ “แนะนำ” กฎสำหรับหุ่นยนต์ขึ้นมาหลายข้อ ประเด็นหนึ่งของกฎดังกล่าวสามารถสรุปสั้นๆ ได้ว่า “หุ่นยนต์นั้นจะต้องไม่ทำร้ายมนุษย์” ซึ่งในปัจจุบันนี้ กฎดังกล่าวนั้นได้รับการยอมรับเป็นวงกว้างในกลุ่มนักวิทยาศาสตร์ในด้านหุ่นยนต์ว่ามีความสำคัญเป็นอย่างมาก และ ควรจะคำนึงถึงกฎดังกล่าวในการออกแบบและใช้งานหุ่นยนต์ (ร้านอาหารข้างต้นก็เป็นตัวอย่างหนึ่งของการปฏิบัติตามกฎของอสิมอฟได้เป็นอย่างดี)
  สิ่งที่ผู้เขียนเป็นกังวลก็คือ เมื่อร้านอาหารดังกล่าวประสบความสำเร็จ มันก็เป็นที่แน่นอนว่าจะต้องมีร้านอื่นๆ ที่นำเอาแนวคิดการใช้หุ่นยนต์เข้ามาดึงดูดลูกค้ามากขึ้น และจะเป็นอย่างไรถ้าร้านเหล่านั้นไม่ได้ใส่ใจกับ “กฎของอสิมอฟ” และถ้ามีเรื่องร้ายแรงเกิดขึ้นมาจริงๆ มันก็เป็นไปได้ที่สังคมจะทำการต่อต้านการนำเอาหุ่นยนต์มาใช้งาน ซึ่งจะทำให้การพัฒนาทางด้านหุ่นยนต์ของไทยเราล้าหลังมากขึ้น ผู้เขียนก็อยากจะฝากไว้กับผู้อ่านทุกท่านว่า เราๆ ซึ่งมีโอกาสที่จะเป็น “ผู้ใช้งาน” เทคโนโลยีหุ่นยนต์นั้นคงต้องใส่ใจในเรื่องดังกล่าว และพยายามสะท้อนความต้องการของเราไปยังผู้ให้บริการให้มากๆ ครับ
เพราะท้ายที่สุดแล้ว กฎที่ว่า “จะต้องไม่ทำร้ายมนุษย์” นั้นก็เป็นเรื่องที่คนทั่วไปควรจะยึดถือเป็นสำคัญอยู่แล้วมิใช่หรือครับ ?