การเตรียมความพร้อมของอุดมศึกษาไทยและเพื่อนบ้าน กับการก้าวเข้าสู่สมาคมอาเซียน
หน้าที่ 1 - การเตรียมความพร้อมของอุดมศึกษาไทยและเพื่อนบ้าน กับการก้าวเข้าสู่สมาคมอาเซียน
การเตรียมความพร้อมของอุดมศึกษาไทยและเพื่อนบ้าน กับการก้าวเข้าสู่สมาคมอาเซียน
ดร.สาวิตรี โรจนะสมิต อาร์โนลด์
ผู้อำนวยการศูนย์ความเป็นเลิศทางวิชาการ มหาวิทยาลัยราชภัฏพระนคร
หลายประเทศในภาคพื้นทวีปเอเชีย ได้เตรียมรับมือกับการก้าวเข้าสู่การเป็นหนึ่งในประเทศหลักในการเป็นสมาชิกของสมาคมอาเซียนโดยรัฐบาลได้ทุ่มทุนส่วนใหญ่ไปกับการพัฒนาเศรษฐกิจ และการศึกษาอันเป็นเครื่องมือสำคัญสำหรับการพัฒนาคนซึ่งเป็นฟันเฟืองหลักในการขับเคลื่อนให้ประเทศพัฒนาไปข้างหน้า
สำหรับการเตรียมพร้อมทางด้านการศึกษาระดับอุดมศึกษาของหลายประเทศเพื่อนบ้าน ตัวอย่างเช่น ประเทศเวียดนามซึ่งถือว่าเป็นประเทศหนึ่งที่กำลังพัฒนาตัวเองอย่างมาก และมีแนวโน้มว่าการจัดการศึกษาในอนาคตมีโอกาสจะแซงหน้าประเทศไทย จากการวิเคราะห์ยุทธวิธีการสร้างคนของประเทศเวียดนามพบว่า อยู่บนพื้นฐาน “รู้เรา รู้เขา รบร้อยครั้ง ชนะร้อยครั้ง”
ประเทศเวียดนาม “รู้เรา” ตรงที่ประชาชนส่วนใหญ่สำนึกรู้ตัวอยู่ตลอดเวลาถึงความเจ็บปวดกับการตกอยู่ใต้อำนาจของประเทศฝรั่งเศส ผ่านสมรภูมิรบที่โหดร้ายกับประเทศสหรัฐอเมริกา ซึ่งจุดนี้เองเป็นแรงขับเคลื่อนตนเองในการพัฒนาเยาวชนของประเทศชาติให้ก้าวทันและพร้อมแข่งขันกับประเทศเพื่อนบ้าน รวมทั้งรู้ถึงจุดเด่น จุดด้อยของประเทศตนเอง นักศึกษายุคใหม่ของเวียดนามมีความกระตือรือร้นในการพัฒนาตนเองสูง ตัวอย่างหนึ่งที่เห็นได้ชัดคือ ด้านการใช้ภาษาที่สอง ที่สาม เช่น ภาษาอังกฤษและภาษาอื่น นอกจากมหาวิทยาลัยจะเปิดสอนในรายวิชาแล้วยังมีสถาบันกวดวิชามากมายเพราะมหาวิทยาลัยชั้นนำหลายแหล่งได้กำหนดให้นักศึกษาสอบผ่านข้อสอบมาตรฐาน เช่น ข้อสอบ IELTS ภายในการเรียนในระดับชั้นปีที่ 3 ของมหาวิทยาลัย
ประเทศเวียดนาม “รู้เขา” ตรงที่ระดับอุดมศึกษามุ่งเน้นการผลิตบัณฑิตและการสร้างคนออกไปรับใช้สังคมที่มีประสิทธิภาพ เช่น เป็นนักวิจัย ผู้บริหารประเทศ นักวิทยาศาสตร์ นักการเมือง ที่มีความรู้รอบเกี่ยวกับประเทศเพื่อนบ้าน เยาวชนเวียดนามสามารถสื่อสารด้วยภาษาที่สองและงมีความรู้เกี่ยวกับคนและลักษณะจุดเด่น จุดด้อยของประเทศต่างๆ ทั้งนี้ เพื่อเป็นการเตรียมความพร้อมให้สามารถรับมือกับนักลงทุนนานาชาติได้อย่างเท่าทัน
สำหรับประเทศเพื่อนบ้านอื่น ไม่ว่าจะเป็นอินโดนีเซีย มาเลเซีย หรือสิงคโปร์ต่างก็ตั้งรับและเตรียมความพร้อมทางด้านการศึกษาในระดับอุดมศึกษากันอย่างมากมาย แต่พอหันกลับมามองที่ประเทศไทย เกิดคำถามว่า เหตุใดนักศึกษาไทยจึงมีแรงจูงใจในการเรียนรู้ต่ำ ไม่กระตือรือร้นที่จะศึกษาหรือพูดภาษาต่างชาติ เป้าหมายการศึกษาไทยยังยึดติดกับการได้ใบปริญญา มากกว่าผลิตคนที่สามารถทำงานได้ หริอเป็นเพราะไทยเราไม่เคยตกเป็นเมืองขึ้นของใคร คนไทยเราจึงไม่มีแรงขับเคลื่อนตัวไปข้างหน้า
ในด้านการพัฒนาผู้สอนระดับอุดมศึกษา กลุ่มประเทศในภาคพื้นทวีปเอเซียก็มีการพัฒนาผู้สอนโดยการส่งคนออกไปศึกษาในหลากหลายประเทศในภาคพื้นทวีปยุโรป อเมริกาและออสเตรเลีย สำหรับประเทศไทยได้มีทั้งการพัฒนาคนและสร้างระบบการพัฒนาคนอย่างต่อเนื่องโดยการจัดตั้งเครือข่ายการพัฒนาวิชาชีพคณาจารย์ในระดับอุดมศึกษา ซึ่งถือว่าเป็นกระบวนการที่ดีเพื่อสร้างวงจรการเรียนรู้และพัฒนาตนเองตลอดวิชาชีพ และเป็นการสร้างเครือข่ายความร่วมมือระหว่างแต่ละมหาวิทยาลัย ในบางมหาวิทยาลัยได้จัดตั้งหน่วยงานที่ทำหน้าที่พัฒนาคณาจารย์ของมหาวิทยาลัยในด้านการพัฒนาความรู้ ความสามารถในการจัดการเรียนรู้ระดับอุดมศึกษา ซึ่งศูนย์นี้พบได้โดยทั่วไปในเกือบทุกมหาวิทยาลัยในประเทศอังกฤษและสหรัฐอเมริกา บนพื้นฐานความเชื่อว่าคณาจารย์เป็นพลังสำคัญในการพัฒนานักศึกษาที่กำลังจะก้าวเข้าสู่การเป็นประชาชนหลักที่ชับเคลื่อนประเทศ
กลุ่มบุคลากรที่เกี่ยวข้องกับการเตรียมความพร้อมของอุดมศึกษาไทยควรหันกลับมาพูดคุยเพื่อปรับยุทธวิธีการพัฒนาวิชาชีพคณาจารย์ระดับอุดมศึกษาว่าควรมีทิศทางไปทางใด ควรเตรียมพร้อมคณาจารย์ในด้านการจัดการเรียนรู้และสร้างแรงจูงใจในการเรียน เพื่อสร้างคน สร้างงาน ให้กับนักศึกษายุคใหม่อย่างไรบ้าง เพื่อพร้อมรับมือกับการก้าวเข้าสู่การเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกของสมาคมอาเซียนและเป็นหนึ่งในประเทศสมาชิกที่มีคุณภาพของโลกยุคใหม่ในปัจจุบันและอนาคต
ขอบคุณบทความจาก หนังสือพิมพ์ไทยโพสต์ หน้า 4 ฉบับวันที่ 4 ก.ค. 55