นักล่าดาวหาง – แครอลิน ชูเมคเก้อร์

ยุคที่แครอลินเริ่มสำรวจดาวเคราะห์น้อย เมื่อยี่สิบปีมานี้เองนั้น คนยังมองว่าเป็นงานที่ออกจะแปลกๆอยู่ เพราะความสำคัญของความเข้าใจเกี่ยวกับดาวหางและดาวเคราะห์น้อย ยังไม่เป็นที่รู้จักกันดีนัก แม่แต่ในวงการดาราศาสตร์เอง โดยเฉพาะความเสี่ยงที่วัตถุจำพวกนี้ จะพุ่งมาชนโลก ก็ยังไม่มีใครเข้าใจมากนัก
"ดาวหางยังเป็นสิ่งที่คาดเดาได้ยากอยู่ ในแง่อันตรายที่มันจะมาชนโลก เพราะเราไม่สามารถพยากรณ์ล่วงหน้าได้นานๆว่า พวกดาวหางที่มีวงโคจรรีมากๆไกลๆเหล่านี้ จะแปรสภาพได้อย่างไร การติดตามศึกษาดาวหางจึงสำคัญมากต่อความอยู่รอดของมนุษย์เราเอง เรายังต้องศึกษาเข้าใจถึงส่วนประกอบโครงสร้างของมัน ว่า มันเป็นวัตถุของแข็งที่เป็นเนื้อเดียวกัน แต่ปล่อยก๊าซและฝุ่นออกมา หรือเป็นกลุ่มก้อนหินดินทรายที่ยึดตัวกันหลวมๆเพียงด้วยก๊าซและน้ำแข็ง หรือมันเป็นสิ่งที่อยู่ระหว่างกลางของสองสถานะนั้น
แล้วดาวเคราะห์น้อย เป็นดาวหางที่หมดลมแล้วจริงหรือ แล้วดาวหางจะมีน้ำมากพอที่จะใช้เป็นทรัพยากรในการสำรวจจักรวาลในอนาคตได้หรือไม่ แล้วดาวหางนำสารอินทรีย์มาสู่โลกจริงหรือเปล่า ฯลฯ ยังมีคำถามอีกมากมายที่เราตอบยังไม่ได้"

การเสาะหาดาวเคราะห์น้อยที่แครอลินทำ เป็นงานที่หนัก จุกจิก ยาวนาน และน่าเบื่อมาก ในสมัยที่ยังไม่มีอุปกรณ์ CCD และโปรแกรมคอมพิวเต้อร์ที่ตรวจสอบเบื้องต้นช่วยประหยัดเวลาให้ นักวิจัยต้องใช้ภาพถ่าย ที่ตั้งกล้องดูดาวถ่ายภาพละ ๔๕ นาทีถึงหนึ่งชั่วโมง แล้วใช้เครื่องที่ส่องดูภาพสองภาพพร้อมๆกัน เรียกว่า stereomicroscope ที่ดูสองภาพได้พร้อมๆกัน ทำให้มองเห็นเหมือนเป็นภาพสามมิติ ดาวเคราะห์น้อยหรือดาวหางซึ่งเคลื่อนที่ ไม่อยู่นิ่งเหมือนดาวฤกษ์ในพื้นหลัง จะปรากฏลอยตัวขึ้นมาให้เห็นได้ชัดยิ่งขึ้น
แต่มันเป็นงานที่ต้องใช้ความพยายามมาก เพราะต้องดูภาพเป็นร้อยเป็นพันต่อคืน ติดต่อกันเป็นเวลานาน แล้วต้องฝึกตาให้มองให้ออกว่า เป็นภาพจริงหรือเป็นเศษฝุ่นจากการที่ภาพถ่ายไม่ชัดเจนมีเส้นมีลายต่างๆ เดวิด เลวี่ ผู้ร่วมงานคนหนึ่งของทีมชูเมคเก้อร์เล่าว่า คืนหนึ่งๆต้องทำงานกันอย่างน้อยๆ ๑๓ ชั่วโมง และยังต้องมาตรวจดูภาพทีหลังอีก อัตราเฉลี่ยของแครอลิน ได้ใช้เวลานั่งดูภาพ ๑๐๐ ชั่วโมงต่อดาวหางที่ค้นพบหนึ่งดวง
แครอลินกล่าวว่า มีเหตุผลหลายอย่างที่ช่วยให้เธอประสบความสำเร็จมาได้ "แผนกสำรวจดาวหางและดาวเคราะห์น้อยของหอดูดาวพาโลมาร์ ใช้วิธีสำรวจด้วยการดูสองภาพแบบนี้ เผอิญดิฉันถนัดดูภาพแบบนี้ตามธรรมชาติอยู่แล้ว ผู้ร่วมทีมก็ทำงานหามรุ่งหามค่ำกันอย่างไม่รู้จักเหน็ดเหนื่อย สมัยโน้นยังไม่มีเครื่องมือทันสมัยมาทุ่นเวลา ก็ต้องใช้แรงคนล้วนๆ แล้วเราก็สำรวจท้องฟ้าส่วนที่นักสำรวจดาวหางมักจะมองข้ามไป คือเป็นบริเวณที่เหมาะกับการสำรวจดาวเคราะห์น้อยมาก"
แต่สิ่งสำคัญเหนืออื่นใด คงเป็นใจรักต่องานอย่างยิ่งยวดของเธอ ที่เป็นส่วนประกอบสำคัญ ที่ช่วยลุ้นให้เธอฟันฝ่าเวลาที่ต้องนั่งดูภาพทีละนานๆ ที่คนส่วนมากมักจะทนกับความจำเจไม่ไหว "ความรักที่มีต่อการดูดาว มาพัฒนาเอาเมื่อดิฉันมานั่งทำงานตอนกลางคืนที่หอดูดาวพาโลมาร์นี่เอง แล้วก็มีแต่จะเพิ่มพูนขึ้นเรื่อยๆไม่เคยลดลงเลย" คราใดที่เธอค้นพบดาวหาง แครอลินเล่าว่า เธอมักจะมีธรรมเนียมประพฤติอยู่ว่า "ดิฉันอยากจะเต้นระบำไปรอบๆ แล้วมักจะขึ้นบันไดไปร้องตะโกนเรียกผู้ร่วมทีมคนอื่นให้รู้ทั่วกันว่า "เยยยยยยยยย...ย้" เมื่อใดที่เธอไปบรรยายในที่ต่อผู้ฟังในที่สาธารณะ ก็จะเห็นได้ถึงความกระตือรือร้น ความมีใจรักต่อสิ่งที่เธอทำ ที่หวังว่า คงจะช่วยบันดาลใจยุวชนรุ่นหลัง ให้มีใจรักต่องานเช่นเดียวกัน

(ภาพถ่ายโดย European Southern Observatory - ESO ที่ประเทศชิลี ในวันที่ ๒๘ มีนาคม ค.ศ. ๑๙๙๓ ซึ่งเป็นเวลาเพียงสามวันต่อมาหลังจากที่ทีมชูเมคเก้อร์-เลวี ได้ค้นพบดาวหางดวงนี้)

ตลอดทางที่ขับรถกลับบ้านพักด้วยกัน จีนก็นั่งคิดและหาข้อสรุปทางทฤษฎีเพื่ออธิบายภาพที่พบ ว่าทำไมมันดูแบนๆอย่างนั้น จีนให้เหตุผลว่า ดาวหางเข้าใกล้ดาวพฤหัสมากเกินไป แรงไทดัลจากดาวพฤหัสก็บีบดาวหางจนมันดูยืดออกยาวเป็นแผ่นรีๆเช่นนั้น เพราะมันกำลังจะแตกทลายลง หรือแตกไปแล้วก็ได้ และก็เหมือนหลายๆครั้งที่ผ่านมา การประเมินของจีนถูกต้องตรงเผงอย่างไม่น่าเชื่อ"

ดร พอร์โก้ นำเถ้าของจีน ไปบรรจุในภาชนะขนาดเล็ก ห่อหุ้มด้วยแผ่นฟอยล์ทองเหลือง ที่สลักด้วยเลเซ่อร์ เป็นรูปของดาวหาง เฮล-บ๊อพ ที่เธอเคยศึกษากับจีน สมัยที่เธอยังเป็นนักศึกษาคณะดาวเคราะห์วิทยา แห่งมหาวิทยาลัย Caltech ที่จีนสอนอยู่ แล้วได้สลักโคลงของเช็คสเปียร์ จากเรื่อง โรเมโอ และ จูเลียต ไว้ว่า

เมื่อยาน Lunar Prospector สำเร็จการปฏิบัติงานลง ก็ส่งภาชนะบรรจุเถ้าของจีน ให้ตกปะทะยังบริเวณขั้วใต้ของดวงจันทร์ ดร.พอร์โก้ เล่าว่า "สองปีก่อนที่ท่านจะเสียชีวิตลง จีนเคยบอกดิฉันว่า สิ่งที่นำความผิดหวังที่สุดในชีวิตของท่านก็คือ การที่อดได้เอาค้อนไปทุบหินบนดวงจันทร์ด้วยมือของท่านเอง ดิฉันคิดว่า นี่เป็นโอกาสสุดท้ายที่จีนจะได้ไปยังดวงจันทร์ ให้สมเกียรติของนักบุกเบิกความรู้ในด้านระบบสุริยะของเรา"

ครั้งหนึ่ง เมื่อ จีน ได้ไปสำรวจหลุมอุกกาบาต Waber ในคาบสมุทรอาหรับ ที่ประเทศซาอุดิอะเรเบียนั้น ได้ให้สัมภาษน์กับหนังสือพิมพ์ท้องถิ่นว่า

"Just decide what you want to do, then do it. You don't need the specialized education if you're willing to do the work yourself. You can study and learn on your own. As you go through life, and you come to various forks in the road, take the one that goes in the direction you want to go. It's possible. We're living, breathing proof of that. The skies are there. Anyone can look up and study the sky. The skies belong to everyone."

"ให้ตัดสินใจเอาว่า คุณต้องการทำอะไร แล้วก็ทำไปตามนั้น คุณไม่ต้องเรียนหนังสือสูงๆเฉพาะด้านมาหรอก ถ้าคุณจะลงแรงด้วยตัวเอง คุณก็ศึกษาหาอ่านค้นคว้าเอาเองได้ หลายๆครั้ง เมื่อคนเรามาถึงทางแยกของชีวิตแล้วต้องตัดสินใจเลือกทางเดิน ก็ให้เลือกเลี้ยวไปทางที่คุณอยากจะไปเถอะ พวกเราสองคนตายายก็เลือกทำไปด้วยใจรักมาแล้ว เราเป็นตัวอย่างเป็นๆที่พิสูจน์มาให้เห็นแล้วว่า การเลือกทางเดินชีวิตเช่นนี้ มันเป็นไปได้

ท้องฟ้ามันอยู่เหนือหัวเราเท่านั้นเอง แค่เงยหน้าขึ้นไป ใครๆก็มองมันได้ทั้งนั้น ท้องฟ้า เป็นของเราทุกๆคน"