สุนัขดุ พฤติกรรมที่ถูกควบคุมจากพันธุกรรม

พฤติกรรมต่าง ๆ ที่สิ่งมีชีวิตอย่างเราและเจ้าตูบแสดงออกมาล้วนถูกควบคุมด้วยกระบวนการอันซับซ้อนซึ่งมีอิทธิพลทั้งจากปัจจัยทางด้านพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม การศึกษาล่าสุดแสดงให้เห็นความสัมพันธ์ระหว่างความก้าวร้าวของสุนัขและยีนที่เกี่ยวข้องกับการติดต่อสื่อสารกันระหว่างเซลล์ประสาทในสมอง

Jorn Vage นักศึกษาปริญญาเอก ผู้ทำการวิจัยเกี่ยวกับอิทธิพลจากปัจจัยทางด้านพันธุกรรมต่อพฤติกรรมในสุนัข โดยมุ่งเน้นที่พฤติกรรมความก้าวร้าว

 

ภาพ: สุนัขดุ! พฤติกรรมคือกระบวนการอันซับซ้อน ได้รับอิทธิพลทั้งจากปัจจัยทางด้านพันธุกรรมและสิ่งแวดล้อม

(Credit: iStockphoto/Anton Ferreira)

Vage กล่าวว่า ปัญหาด้านพฤติกรรมในสุนัขโดยเฉพาะอย่างยิ่งการแสดงความก้าวร้าวกับคนเป็นสิ่งที่เราพบเห็นได้บ่อย ในทางตรงข้ามกลับพบว่าสุนัขที่แข็งแรง มีสุขภาพดีจะมีพฤติกรรมเช่นนี้น้อยลง ทั้งพฤติกรรมก้าวร้าวและกังวลล้วนส่งผลเสียต่อความเป็นอยู่ของสุนัข เนื่องจากความเครียดมีผลต่อสุนัขทั้งทางด้านร่างกายและจิตใจ

สุนัขพันธุ์ผสมซึ่งมีพฤติกรรมเฉพาะตัว มีลักษณะของพันธุกรรมที่จำเพาะ เป็นสุนัขที่เหมาะแก่การนำมาใช้ศึกษาลักษณะต่าง ๆ เช่น ใช้ศึกษาทางด้านพันธุกรรม หรือโรคที่เกิดขึ้นคล้ายคลึงกันระหว่างสุนัขและคน จึงอาจกล่าวได้ว่าเราสามารถใช้สุนัขมาศึกษาทางด้านพันธุกรรมทางการแพทย์และโรคหรือความผิดปกติต่าง ๆ ที่เกิดขึ้นในคน

ระบบประสาทส่วนกลาง สารสื่อประสาทและเครือข่ายโยงใยของตัวรับหรือรีเซปเตอร์ในสมองล้วนมีความสำคัญอย่างยิ่งสำหรับการทดลองทางด้านพันธุศาสตร์พฤติกรรม สารสื่อประสาทอย่างซีโรโทนินและโดปามีนเป็นสารสื่อประสาทในสมองที่มีหน้าที่สำคัญต่อการควบคุมพฤติกรรม โดยโดปามีน เกี่ยวข้องกับสมาธิ ความสนใจ และการเรียนรู้ ในขณะเดียวกันก็มีผลต่อความรู้สึกตื่นตัว ส่วนซีโรโตนิน ทำหน้าที่เกี่ยวกับการแสดงออกทางอารมณ์ ความรู้สึก และควบคุมวงจรการนอนหลับ ยาหลายชนิดที่ใช้รักษาอาการผิดปกติทางด้านประสาทในปัจจุบันมีอิทธิพลต่อสารสื่อประสาทเหล่านี้เช่นเดียวกัน

ระบบของสารสื่อประสาทนั้นมีตัวรับและเอนไซม์หลายชนิด ทำหน้าที่ควบคุมการสร้างและสลายสารสื่อประสาท ปฎิกิริยาแต่ละขั้นที่เกิดขึ้นถูกควบคุมโดยยีนซึ่งมีอิทธิพลต่อการเปลี่ยนแปลงทางด้านพฤติกรรม

จากการศึกษาพบว่ายีนที่เกี่ยวข้องกับซีโรโทนินและโดปามีนในสุนัขมีการเปลี่ยนแปลง  Vage จึงใช้การเปลี่ยนแปลงที่เกิดขึ้นนี้เป็นเครื่องหมายในการศึกษาความสัมพันธ์ระหว่างความแปรผันของยีนและพฤติกรรมในสุนัข

นอกจากนั้น Vage ยังได้ทำการศึกษาเกี่ยวกับการแสดงออกของยีนในสมองบริเวณต่าง ๆ ทั้งในสุนัขที่ก้าวร้าวและไม่ก้าวร้าวอีกด้วย

 

ที่มา: Norwegian School of Veterinary Science (2010, May 26). Canine aggression and genetic control. ScienceDaily.

อ้างอิง: http://www.yourhealthyguide.com/article/an-food-brain.htm