พายุจากเขื่อน

จนถึงวันนี้ ความข้องใจสงสัยถึงสาเหตุมหาอุทกภัยน้ำท่วมรุนแรงปีที่แล้วเกิดเพราะอะไร ยังไม่คลี่คลาย มีแต่อ้ำอึ้งอ้างโน่นอ้างนี่ ลงท้ายก็รวบรัดว่าปีนี้ ต่อให้ฝนหนัก น้ำมากเท่ากันก็รอด

มีข้อมูลและความคิดเห็นใหม่ ที่ ร.อ.สุกิจ เย็นทรวง ผู้เชี่ยวชาญพิเศษด้านวิเคราะห์และพยากรณ์ กรมอุตุนิยมวิทยา นำมาเปิดเผย ในที่สัมมนา “จะใช้ข้อมูลข่าวสารอุตุนิยมวิทยาให้เกิดประโยชน์สูงสุดได้อย่างไร” ซึ่งกรมอุตุฯ จัดขึ้น เมื่อสัปดาห์ก่อน บอกว่าการปล่อยน้ำจากเขื่อนภูมิพล จ.ตาก น่าจะเป็นสาเหตุสำคัญที่ทำให้มีน้ำหลากลงมาสมทบกับปริมาณน้ำที่เยอะอยู่แล้วให้มากยิ่งขึ้น

คงจำกันได้ว่า ช่วงต้นเดือนตุลาคม 2554 ซึ่งมีน้ำเต็มเขื่อน และมีการสั่งปล่อยน้ำวันละ 100 ล้านลูกบาศก์เมตร ติดต่อกัน 5 วัน รวม 500 ล้านลูกบาศก์เมตร

ร.อ.สุกิจ ซึ่งคนในกรมอุตุฯ เรียกท่านว่า อาจารย์ อธิบายว่าพายุลูกใหญ่สุดจะทำให้เกิดฝนตก ได้ปริมาณน้ำราว 500 ลูกบาศก์เมตร การปล่อยน้ำลงมา วันละ 100 ล้านลูกบาศก์เมตร รวม 5 วัน จึงเหมือนกับมีพายุเพิ่มขึ้นอีกลูก ต่างกันก็ตรงที่ พายุฝนที่กระหน่ำจะกระจายฝนเป็นปริมาณกว้าง

แต่น้ำ 500 ล้านลูกบาศก์เมตร หลากพุ่งตามลำน้ำลงสู่ที่ราบภาคกลางเต็ม ๆ

ร.อ.สุกิจ เป็นข้าราชการบำนาญ ขณะยังอยู่ในตำแหน่ง ก็เป็นนักวิชาการที่คนเก่ง ๆ ในกรมฯ ทุกวันนี้ เป็นลูกศิษย์ท่านเป็นส่วนใหญ่ การตัดสินใจเปิดเผยต่อสาธารณะ ก็หวังจะให้ได้รับรู้ร่วมกันเป็นบทเรียน ป้องกันความผิดพลาดไม่ให้เกิดขึ้นอีก “เขาไม่พูดถึงประเด็นนี้กัน จะเป็นเพราะไม่กล้าหรือเข้าใจผิดก็ไม่รู้ จึงต้องมาบอกกัน”

อาจารย์สุกิจ บอกว่า ถ้าเขื่อนรักษากฎที่ตั้งไว้อย่างเคร่งครัด ว่า น้ำถึงระดับใด จะต้องปล่อย เพื่อให้คงอยู่ในปริมาณพอดี ปัญหาที่จะต้องระบายน้ำมากขนาดนี้จะไม่เกิดขึ้น ข้อมูลนี้จะมีใครกล้ายอมรับ อธิบายให้หายข้องใจหรือไม่ก็ตาม แต่การตัดสินใจปล่อยน้ำระลอกใหญ่ออกมาจะให้เชื่อว่าทำถูกคงไม่ได้